საქართველოს გვირგვინის ორდენის ისტორია
საქართველოს გვირგვინის ორდენი საქართველოს სამეფო სახლის დინასტიური ჯილდოა. იგი მისმა სამეფო უმაღლესობამ უფლისწულმა დავით ბაგრატიონ-მუხრანელმა 2009 წლის 25 აპრილს დააარსა.
ორდენი ენიჭებათ პირებს საქართველოსთვის, სამეფო სახლისთვის, ქართული მონარქიული საქმისთვის ან საზოგადოებრივი სიკეთისთვის გაწეული განსაკუთრებული სამსახურის აღიარების ნიშნად.
ორდენის დაარსების დღიდან უფლისწული დავითი მისი სუვერენული დიდი მაგისტრია.
ორდენის წარმოშობა
ორდენის შექმნის იდეა სათავეს იღებს პროექტიდან, რომელსაც მისი სამეფო უმაღლესობა უფლისწული გიორგი ბაგრატიონ-მუხრანელი 2000 წელს განიხილავდა.
უფლისწული გიორგი განიხილავდა სამეფო სახლთან დაკავშირებულ ჯილდოთა სისტემას, მათ შორის საქართველოს არწივის ორდენსა და წმინდა თამარ მეფის ორდენს. ამ სამუშაოს ფარგლებში იგი ფიქრობდა გვირგვინის ორდენის დაარსებაზე იმ პირთა დასაჯილდოებლად, რომლებმაც განსაკუთრებული მხარდაჭერა გაუწიეს ქართულ მონარქიულ საქმესა და მონარქიის აღდგენას.
მომზადდა შესაბამისი წინადადებები და დიზაინის ვარიანტები, თუმცა პროექტი გადაიდო და უფლისწულ გიორგის სიცოცხლეში ორდენი ოფიციალურად არ დაარსებულა.
ორდენის დაარსება უფლისწულ დავითის მიერ
უფლისწული გიორგი 2008 წლის 16 იანვარს თბილისში გარდაიცვალა. საქართველოს სამეფო სახლის მეთაურად იგი მისმა ვაჟმა, მისმა სამეფო უმაღლესობამ უფლისწულმა დავით ბაგრატიონ-მუხრანელმა, შეცვალა.
მოგვიანებით უფლისწულმა დავითმა მამის მიერ პირველად განხილული პროექტი განაახლა. 2009 წლის 25 აპრილს მან თბილისში ორდენის დამფუძნებელი დეკრეტი გამოსცა.
დეკრეტით დამტკიცდა საქართველოს გვირგვინის ორდენის ინსიგნია, ანუ სამკერდე ნიშანი, და განისაზღვრა, რომ ორდენს სამეფო სახლის მეთაური motu proprio მიანიჭებდა.
ორდენის დაარსებით პატივი მიეგო უფლისწულ გიორგის ჩანაფიქრსაც. მან პირველმა წამოაყენა საქართველოს გვირგვინის სახელობის ჯილდოს შექმნის იდეა.
ორდენის მიზანი
საქართველოს გვირგვინის ორდენით აღინიშნებიან პირები, რომლებმაც განსაკუთრებული ღვაწლი გაიღეს საქართველოსა და სამეფო სახლის სამსახურში ან ქართული მონარქიული საქმის მხარდასაჭერად.
ორდენით აღიარებული სამსახური შეიძლება მოიცავდეს:
- საქართველოს სამეფო სახლის უფლებებისა და მისიის მხარდაჭერას
- საქართველოსა და ქართველი ხალხის სამსახურს
- საქართველოს ისტორიის, კულტურის, ტრადიციებისა და ეროვნული იდენტობის პოპულარიზაციას
- ქართული მონარქიის აღდგენის მხარდაჭერას
- საქველმოქმედო და ჰუმანიტარულ საქმიანობას
- კულტურულ, აკადემიურ, დიპლომატიურ, სამოქალაქო ან საზოგადოებრივ სამსახურს
ორდენი შეიძლება მიენიჭოთ როგორც საქართველოს მოქალაქეებს, ისე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს, რომელთა საქმიანობაც სამეფო სახლის მეთაურის პირად აღიარებას იმსახურებს.
ორდენის მინიჭება სუვერენული დიდი მაგისტრის მიერ
ორდენს სამეფო სახლის მეთაური, როგორც სუვერენული დიდი მაგისტრი, ანიჭებს.
ტერმინი motu proprio ნიშნავს, რომ ჯილდო სუვერენული დიდი მაგისტრის პირადი ინიციატივითა და საკუთარი უფლებამოსილების ძალით ენიჭება.
ორდენში მიღება არ არის დამოკიდებული განაცხადის წარდგენაზე, სხვა ორდენში პირის წოდებრივ მდგომარეობაზე ან სამსახურის წინასწარ განსაზღვრულ ვადაზე. ყოველი მიღება სამეფო სახლის მეთაურის პირადი აღიარების აქტია.
ორდენის ხარისხი
საქართველოს გვირგვინის ორდენი მხოლოდ ერთი ხარისხით ენიჭება:
- საქართველოს გვირგვინის ორდენის კავალერი ან დამა
ორდენი არ ითვალისწინებს რამდენიმე ხარისხის თანმიმდევრულ გავლასა და დაწინაურებას. იგი განსაკუთრებული სამსახურის ცალკე აღიარების ნიშნად შეიქმნა.
ორდენის ინსიგნია
ინსიგნია 2009 წლის 25 აპრილის დამფუძნებელი დეკრეტით განისაზღვრა.
იგი წარმოადგენს სხივოსან ვერცხლის სამკერდე ნიშანს, რომელზეც გამოსახულია ოდნავ მოღუნული და ბოლოებისკენ გაფართოებული მკლავების მქონე წითელი მინანქრის ჯვარი. ჯვარს თეთრი მინანქრის არშია გასდევს. ცენტრში მოთავსებულ მრგვალ მედალიონზე, ლურჯ ველზე, საქართველოს სახელმწიფო დროშა და ოქროს სამეფო გვირგვინია გამოსახული. ჯვრის მკლავებს შორის შვიდი ოქროს სხივია განლაგებული.
უფლისწულ დავითის მიერ დამტკიცებული დიზაინი განსხვავდებოდა უფლისწულ გიორგის სიცოცხლეში განხილული პროექტებისგან და საგანგებოდ უსვამდა ხაზს ორდენის ქართულ იდენტობას.
სახელმწიფო დროშა საქართველოსა და ქართველ ხალხს განასახიერებს. სამეფო გვირგვინი ქართული მონარქიის, სამეფო სახლის უფლებამოსილებისა და ბაგრატიონთა დინასტიის უწყვეტობის სიმბოლოა.
თანამედროვე დინასტიური ორდენი
საქართველოს გვირგვინის ორდენი თანამედროვე ეპოქაში უფლისწულ დავითის მიერ შექმნილი ორდენია, თუმცა მისი ჩანაფიქრი ჯერ კიდევ უფლისწულ გიორგის დროს გაჩნდა.
იგი, უფრო ძველ სამეფო ორდენებთან ერთად, სამეფო სახლის ჯილდოთა თანამედროვე სისტემის ნაწილია:
- საქართველოს არწივისა და უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტეს კვართის ორდენი სამეფო სახლის უმთავრესი დინასტიური ორდენია.
- წმინდა თამარ მეფის ორდენი საქართველოს ეროვნული დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლასთან ისტორიულ კავშირს ინარჩუნებს.
- საქართველოს გვირგვინის ორდენით აღინიშნება განსაკუთრებული სამსახური, რომელიც სამეფო სახლის მეთაურის პირად აღიარებას იმსახურებს.
ქართული მონარქიული საქმის სამსახურში
ქართული მონარქიული საქმე მოიცავს სამეფო სახლის მხარდაჭერას, საქართველოს დინასტიური მემკვიდრეობის დაცვასა და ბაგრატიონთა სახლის კანონიერი მეთაურის ხელმძღვანელობით ქართული მონარქიის აღდგენას.
ამგვარი სამსახური შეიძლება გამოიხატოს კულტურულ, აკადემიურ, დიპლომატიურ, საქველმოქმედო, ჰუმანიტარულ, ინსტიტუციურ ან საზოგადოებრივ საქმიანობაში. იგი შეიძლება მოიცავდეს ისეთ საქმიანობასაც, რომელიც ხელს უწყობს საქართველოს უკეთ გაცნობას, განამტკიცებს ქართულ ეროვნულ იდენტობას ან ემსახურება ქართველი ხალხის ინტერესებს.
ორდენი აღიარებს საქმით, მიღწევებით, თავგანწირვითა და ხანგრძლივი ერთგულებით გამოხატულ სამსახურს.
უფლისწულ დავითის სუვერენული დიდი მაგისტრობა
2009 წელს ორდენის დაარსების დღიდან უფლისწული დავითი საქართველოს გვირგვინის ორდენის სუვერენული დიდი მაგისტრია.
მისი დიდი მაგისტრობის პერიოდში ორდენი შერჩევითად ენიჭება იმ პირებს, რომელთა სამსახურმაც სამეფო სახლის მეთაურის პირადი აღიარება დაიმსახურა.
ორდენი სუვერენული დიდი მაგისტრის უშუალო უფლებამოსილებას ექვემდებარება და საქართველოს სამეფო სახლის მიერ მართული ჯილდოების ოფიციალური სისტემის ნაწილია.
გვირგვინის მნიშვნელობა
ინსიგნიის შუაგულში მოთავსებული გვირგვინი ქართული მონარქიის უწყვეტობასა და საქართველოსა და ქართველი ხალხის წინაშე სამეფო სახლის პასუხისმგებლობას განასახიერებს.
იგი ასევე განასახიერებს სამსახურთან შერწყმულ უფლებამოსილებას. დაჯილდოებულებს ორდენი ენიჭებათ არა მხოლოდ პირადი მიღწევებისთვის, არამედ იმისთვისაც, რომ თავიანთ უნარებსა და მიღწევებს საქართველოს, სამეფო სახლის ან საზოგადოებრივი სიკეთის სამსახურს ახმარენ.
ჯილდო განსაკუთრებული სამსახურისთვის
საქართველოს გვირგვინის ორდენი სამეფო სახლის იმ ჯილდოთა შორისაა, რომლებიც ყველაზე მკაცრი შერჩევით ენიჭება.
მის ხასიათს განსაზღვრავს ერთადერთი ხარისხი, სუვერენული დიდი მაგისტრის მიერ უშუალოდ მინიჭება და ის განსაკუთრებული სამსახური, რომლის აღიარებასაც ორდენი ემსახურება.
ორდენის მეშვეობით სამეფო სახლი პატივს მიაგებს პირებს, რომელთა საქმიანობაც საქართველოს, ქართველი ხალხის, საქართველოს გვირგვინისა და ქვეყნის მომავლისადმი ერთგულებით, მნიშვნელოვანი მიღწევებით, სამსახურითა და თავდადებით გამოირჩევა.